Ana Sayfa Doğa Kara Cuma (Black Friday) Nedir, Neden İndirim Yapılır?-2019 - son dakika haberleri

Kara Cuma (Black Friday) Nedir, Neden İndirim Yapılır?-2019 – son dakika haberleri

Kara Cuma (Black Friday) her sene Kasım ayının sonlarına gerçek gerçekleşen bir alışveriş aktifliği. Bu aktiflik, birden fazla vakit bir çılgınlığa dönüşebiliyor. Bunun sebebiyse Kara Cuma ismi altında, büyüklü küçüklü neredeyse bütün marketlerin büyük orantıda indirime gidiyor olması.

Bu alışveriş çılgınlığı son yıllarda devletimizde de düzgünden düzgüne yüzünü göstermeye başladı. N11, Hepsiburada üzere e-ticaret siteleri, Boyner üzere giysi mağazaları, Teknosa, Media Markt üzere teknoloji marketleri ve oyuncuların yakından tanıdığı Steam platformu da lisanımızda Kara Cuma olarak isimlendirilen Black Friday kervanına katılıyor.

Kara Cuma (Black Friday) indirimleri ne vakit?

Kara Cuma, Amerika kıtasında hasat devranı bittiğinde şükranları sunmak için düzenlenen Şükran Günü tatilinin acilen sonraki günü düzenleniyor. Şükran günü ise her sene Kasım ayının dördüncü Perşembe’si kutlanıyor. Yani Kara Cuma da her sene Kasım ayının dördüncü Cuma’sına denk geliyor.

Gelgelelim Kara Cuma ismi altında düzenlenen indirimlerin ne vakit gerçekleştiği diğer bir mevzu. Bu indirimler elbette Kara Cuma gününe denk geliyor. Gelgelelim birden fazla market indirimleri birkaç gün öncesinde başlatıyor. Örneğin Amazon bu sene 22 Kasım’da ABD’de indirimleri başlatacak. Sonrasında ise indirimler internet üzerinden devam edebiliyor.

Kara Cuma (Black Friday) tarihçesi

Kara Cuma’nın oluşum süreci:

Kemerlerinizi bağlayın. Uzun bir yolculuğa çıkıyoruz. Zira Kara Cuma ismi nereden geliyor sorusunu cevaplayabilmek için yaklaşık 150 sene öncesine gitmemiz gerekiyor. Bu süreci açıklamaya birinci olarak şunu söyleyerek başlayalım: Kara Cuma kültürü, birden fazla insanın düşündüğünden daha da erken başlayan bir olgu. Hakikaten birinci devirlerinde bu isimle bilinmeyen bir periyottu.

Kara Cuma ismi daha sonraları kullanılmaya başlandı. Merak ediyor olabilirsiniz, indirimlerin yapıldığı bir güne neden “kara” diyorlar? 19 yüzyıla dönüyoruz. Periyodun ABD Başkanı Abraham Lincoln, verdiği bir kararla birlikte Şükran Günü’nün Kasım’ın son Perşembesi kutlanacağını açıklamıştı.

Bu kararla birlikte, Hristiyanların kutladığı Şükran Günü, ABD'de yılbaşı döneminin gayrıresmî başlangıcı hâline geldi. Geçen yıllarla birlikte büyük marketlerden biri olan Macy’s, Şükran günleri için geçit merasimleri düzenlemeye başladı.

Tarihler 2 Aralık 1905’i gösterdiği vakit, Kanada’da tarihin birinci Noel Peder geçit merasimi düzenlendi. Bu merasimin ahir Noel Peder göründüğü devir, yılbaşı devrinin başlangıcı yapılmış oluyordu.

Devranla ABD’de bulunan marketler de kendi geçit merasimlerini düzenlemeye başladılar ve Kanada’da yapılanlara misal geçit merasimleri düzenlediler. 1924 yılında yukarıda bahsettiğimiz Macy’s geçit merasimlerinin birincisi yapıldı.

1939 yılında, Büyük Buhran vaktinde Şükran Günü seçkin bir biçimde Kasım’ın beşinci haftasına denk geldi. Satıcılar periyodun ABD Lideri Franklin D. Roosevelt’i alışveriş serisi çok kısa süreceği için zorluk yaşayacakları yanında uyardı. Roosevelt de Şükran Günü’nü Kasım’ın dördüncü haftasına taşıdı.

Ama uyarmaları pek yarar etmedi zira uyardıkları vakit çoktan Ekim’in sonu gelmişti. Beşerler planlarını yapmışlardı. Roosevelt’in kararını sadece 32 tane eyalet uyguladı. Öbür eyaletlerse iki tatil yaptı. Birtakım işletmeler bu yüzden çalışanlarına mecburen tatil verdi.

1941 yılında toplanan Amerika Birleşik Devletleri Kongresi bu baş karışıklığına son verecek bir karar verdi. Kongreden çıkan karara nazaran, bundan sonra Şükran Günü’nün her hâlükarda Kasım’ın dördüncü Perşembesi kutlanacaktı.

1950’lerde ise çalışanlar arasında yeni bir furya başladı. Beşerler Şükran Günü’nden sonraki Cuma için hastalık yalanı söyleyerek müsaade almaya başladılar. Bu sayede Şükran Günü’nü haftasonu ile birleştirerek kendilerine 4 günlük bir tatil vermiş oluyorlardı.

Tıpkı vakitte Cuma günleri işyerleri açık olduğu için, hastalık yalanıyla tatilini uzatan kişiler alışverişlerini bu Cuma yapmaya başladılar. Velev bu aksiyon bir vakit sonra akım haline geldi, birçok işyeri de yalan söyleyenleri tespit etmekle uğraşmak mekanına Cuma günlerini de fiyatlı müsaade hâline getirdi.

Evet “Kara Cuma” ismi nereden geliyor?

Buraya kadar her şey çok hoş. Böylesi şık bir güne Kara Cuma ismi veriliyor olması hâlâ çok garip. Artık gerekli arkaplanı verdiğimize nazaran ismin nereden geldiğini söylemenin vakti geldi. Kara Cuma, yani İngilizcesi ile Black Friday, aslında ABD polisinin verdiği bir isim.

Daha spesifik olmak gerekirse, Philadelphia polisinin verdiği bir isim demek daha akıllıca. Velev Philadelphia polisinin verdiği isimler arasında Black Saturday (Kara Cumartesi) de bulunuyor. Ama kendisine ilişkin bir alışveriş günü hakkı Kara Cuma’ya tanınmış.

Pekala polisin bu işle ne alakası var? Koskoca polis departmanı neden bu türlü bir güne isim vermiş? Zira bu günler polisler için hakikaten kâbus üzere geçen günlerdi. Şükran Günü’nden sonraki iki gün (Cuma ve Cumartesi) münhasıran trafik sıkışıklığı nedeniyle polislerin gözünü korkutur olmuştu.

1961 yılı Kara Cuma isminin birinci sefer kullanıldığı yıl oldu. Bundan sonrası ise perakendeciler için çetin geçmeye başladı. Zira yılın en güzel satış yaptıkları vakitlerden biri, “kara” sözüyle anılmaya başlamıştı. Bu durumsa satışlar için berbat meal söz ediyordu.

Aslına bakarsanız perakendecilerin bu mevzuya negatif yaklaşmakta hakları var. Zira kara sözü medya tarafından daima çöküşleri söz etmek için kullanılır. Bunun en âlâ örneklerinden bir tanesi, Dow Jones Borsası Sanayi Endeksi’nin yüzde 23 orantısında düşüş yaşadığı 19 Ekim 1987 günü.

Medya hikayenin yaşandığı devirlerde bu günü Kara Pazartesi olarak isimlendirmişti. Ayrıyeten bu hikaye borsa tarihinin bir günde gördüğü en büyük düşüş oldu. Öteki bir örnek verelim. Bu sefer daha da eskiye gidelim. Tarihler 24 Ekim 1929’u gösteriyor. Devrin borsası çok büyük yatırımcıların desteğine karşın yüzde 12’lik bir düşüş yaşadı.

Bu düşüş, ABD tarihinin ekonomik açıdan en bed devirlerinden biri olan Büyük Buhran’ın habercisi niteliğindeydi. Medya bu güne Kara Perşembe ismini verdi. Bu usul borsa düşüşleri nerede, yılın bir günü yaşanan trafik sıkışıklığı nerede. Bu yüzden, perakendecilerin bu bahiste bir şeyler yapmak istemesi sahiden çok doğal.

Kara Cuma olgusu olumlu bir meale nasıl kavuştu?

Siyah, muhasebeciler için olumlu meal tabir eden bir renktir. Bunun hikayesi, çok eski devirlere dayanıyor. Kısaca özetleyelim: Muhasebeciler defterlerinde kârı belirtmek için siyah, zararı belirtmek için de al mürekkep kullanıyorlardı. Bunun sebebi bu iki rengin periyodun en kolay ulaşılabilir renkleri olması.

Yani burada kaderin bir cilvesi var. Muhasebecilerin gözünde, Kara Cuma bir taraftan da kârlı Cuma olarak geçiyor. Perakendeciler de Kara Cuma kalıbını bir formda kendi taraflarına çekmeyi başararak dehşetli bir satış stratejisine imza attılar. Böylelikle Kara Cuma kâbus olmaktan çıkıp, alışveriş ve indirim manası taşımaya başladı.

Kara Cuma (Black Friday) günü yaşanan şiddet hikayeleri

Kara Cuma isminin polisler tarafından koyulduğunu söylemiştik. O vakitten bu devrana polisler açısından pek değişen bir durum olmadı. Velev 2010 yılından sonrası polisler için gitgide daha da çetin Kara Cuma’lar getirdi. 

Velev Kara Cuma’lar o kadar şiddetli geçmeye başladı ki The New York Daily News attığı bir başlıkta bu günden “Black-eye Friday”, yani Kararmış Göz Cuma diye bahsetti. -morarmış göze bir gönderme olarak-

Kara Cuma devri yaşanan şiddet vakaları o kadar göze batmaya başladı ki, hangi eyaletlerin en şiddetli ve hangi eyaletlerin en inançlı yerler olduğuyla alakalı araştırmalar bile yapılmaya başlandı.

Yapılan araştırmaların sonucunu merak ediyorsanız kısaca özetleyelim: En şiddetli eyaletler arasında Arkansas, Tennessee, West Virginia, North Carolina ve Alabama nokta alıyor. En inançlı eyaletler ise Vermont, Oregon, Rhode Island, Pennsylvania ve Wisconsin.

Kayıtlara nazaran en makûs Kara Cuma 2008 yılında yaşandı. ABD’nin en büyük market zincirlerinden biri olan Walmart’ta, alışveriş yapmak isteyen kalabalığın altında ezilen bir vatandaş hayatını kaybetti.

İnsan, indirim uğruna yaşanan şeyleri gördükçe hayret etmeden duramıyor. Kara Cuma bir pencereden bakıldığı vakit hakikaten yılın en hoş devirlerinden biri. Lakin bir öteki pencereden bakıldığında ise gözünü hırs bürümüş kişilerin birbirlerine yaptıkları şeyler kan donduruyor.

ABD'nin BIM'i Walmart’ta yaşanan ölçüsüz Kara Cuma şiddeti vakaları:

Walmart, Kara Cuma’da en şiddetli hikayelere hane sahipliği yapan müesse. Bunun sebebi, Walmart’ın Kara Cuma’larda bazen sahiden indirimde had tanımıyor olması. İstatistiklere bakıldığında, son 10 yılda Kara Cuma’da yaşanan şiddet hadiselerinin yüzde 57,1’i Walmart’ta gerçekleşiyor.

Bu vukuatlardan birini örnek verelim. Aklınızda bulunsun, bu ABD’de yaşanan en temiz örneklerden biri. 2011 yılının Kara Cuması’nda Los Angeles Walmart’ın teknoloji kısmında, bir insan %60 indirimle Nintendo Wii alabilmek için kalabalığa biber gazı sıktı. 

2009 yılında ise Kaliforniya Walmart’ta garip bir hadise gerçekleşti. Alışveriş yapmaya gelen kalabalık o kadar çığırından çıktı ki, mağaza polis tarafından korunmak zorunda kaldı. Bu hikaye da yukarıdaki örnekte olduğu üzere mağazanın teknoloji kısmında, sabahın erken saatlerinde gerçekleşti. Mağaza ise birkaç saat sonra kapatıldı.

2012 yılının Kara Cuma’sı ise Florida Walmart’ta istenilmeyen vukuatlara hane sahipliği yaptı. İndirim peşinde koşan kalabalığın mağazaya kalıcı hasarlar vermesi Kara Cuma vakti alışılmış bir şey. Ama bu sefer, sadece bir park noktası hakkında tartışan kişiler birbirlerini vurdular.

Şiddet doğal ki bed bir şey. Biz de bu üslup vakaları elimizden geldiğince az lisana getirmeye uğraş ediyoruz. Lakin bunları bir kenara bırakırsak, Black Friday Walmart vs. Zincirlikuyu Metrobüs Durağı müsabakasında kim galip gelirdi bunu da merak etmeden duramıyoruz.

Kara Cuma’nın bilançoya tesiri nasıl?

Kayıtlara bakıldığı hengam, tüketicilerin yılbaşı periyodunda yaptıkları alışverişlerin yarısını Kara Cuma günü yaptığı görülüyor. Yılbaşı devrinin Kasım ve Aralık aylarını kapsadığı düşünülürse, bu nispetin nitekim tek bir güne sığması inanılmaz. Artık isterseniz bilançoyu sene sene inceleyelim.

2008 yılında, 2007 yılına nazaran yüzde 4,6’lık bir düşüş yaşandı. Bu, Ulusal Perakende Federasyonu’nun (NRF) 1992 yılından beri tuttuğu kayıtlarda yaşanan birinci düşüştü. Olağanda her sene yüzde 3,4’lük bir artış yaşanıyordu.

2009 yılı da istatistiklere karşı gelerek sırf yüzde 0,3’lük bir büyümeye konut sahipliği yaptı. Tüketiciler ortalama olarak kişi başı 373 dolar harcadı. Tüketicilerin yılbaşı periyodu umumunda yaptığı yekun harcama ise 673 dolar oldu.

2010 yılında satışlarda adeta geçen yılları unutturacak bir artış yaşandı. Kara Cuma sona erdiğinde, 2009 yılına orantıyla yaşanan artış yüzde 5,2’yi buldu. Kara Cuma ve takip eden haftasonunda yekunda 45 milyar dolarlık alışveriş yapıldı.

2011 yılında, alışılmışın dışında bir bir satış stratejisi izlendi. Bu bağlamda birden fazla mağaza Şükran Günü’nün akşam saatlerinde satışa başladı. Bu süreçte yapılan satışlar da Kara Cuma gününe dâhil edildi. 

Yekunda 12,3 milyar dolar satış sağlandı. 2010 yılına orantıyla yüzde 2,3 artış yaşandı. Yılbaşı periyodu içerisinde yapılan bütün alışverişler bazında yaşanan artış ise yüzde 4,6 oldu.

2013 yılında hem internet hem de mağazalar üzerinden Kara Cuma ve takip eden haftasonu içerisinde yapılan alışverişlerin yekunu 57,4 milyar doları buldu. Bu sayı, 2012’de 60 milyar doları bulmuştu.

Bu düşüşün sebebi, birçok tüketicinin Kasım ayında internet üzerinden Kara Cuma için erkenden başlatılmış indirimlerden faydalanması oldu. Sairleri ise Kara Cuma periyodunda daha büyük indirimler bulma umuduyla beklediler. 

Ulusal Perakende Federasyonu, 2013 itibarıyla Kara Cuma satışları hakkında açıklama yapmayı bıraktı. Bunun mekanına yılbaşı devrinde yapılan bütün alışverişleri kapsayan raporlar hazırlamaya başladı.

Kara Cuma Türkiye’de ne devirdir kutlanıyor?

Kara Cuma olgusu memleketimizde Avrupa devletlerine kıyasla daha geç vücut buldu. Bunun en değerli sebeplerinden biri, yukarıda bahsettiğimiz oluşum süreciyle ortak paydada buluşan bir kültürümüz olmaması.

Lakin 21. yüzyıl itibarıyla muhabere çağında olmamız gerçeği, Kara Cuma’nın memleketimize giriş yapmasını sağladı. Bilhassa 2000’li yıllardan sonra yabancı yatırımcıların devletimizde daha canlı bir rol oynamaya başlaması, Kara Cuma kültürünü Türkiye’ye getiren en kıymetli faktörlerden biri.

Türkiye’de Kara Cuma indirimleri ne durumda? Ükemizde bu isim ve kampanyalar nasıl karşılanıyor?

ABD topraklarında Kara Cuma günleri yapılan indirimlerin sahiden haddi hesabı yok. Yukarıda bahsettiğimiz şiddet hadiselerinden birinde Nintendo Wii oyun konsolunun yüzde 60 indirimle satılıyor olması dikkatinizi çekmiş olabilir.

Memleketimizde ise indirimler bu seviyelere ulaşmadı. Evet, Kara Cuma devranı yılın geri kalanında uygulanan indirimlere orantıyla daha büyük indirimler uygulanıyor. Fakat bu indirimlerin ABD’de yapılan indirimlere uzaktan bile yaklaşmadığını rahatlıkla söyleyebiliriz.

“Bana her gün Kara Cuma” dedirtecek internet alışverişi tüyoları:

İnternetten alışveriş münhasıran son yıllarda gitgide popülerleşen bir olgu haline geldi. O denli ki birtakım firmalar mağazalarında bölge vermedikleri indirimleri internet üzerinden sunmaya başladılar.

Bizler de kimilerini Kara Cuma günü de kullanabileceğiniz gelgelelim asıl Kara Cuma dışı devirlerde ucuzu yakalamanızı sağlayacak tüyolardan bahsedelim istedik. İşte en yararlı internet alışverişi tüyoları.

Dinamik fiyatlandırmaya karşı tedbir alın:

Bu tüyo her internet sitesi için beğenilen olmuyor. Gelgelelim dinamik fiyatlandırma sistemini kullanan sitelerde size çok büyük yarar sağlayacak. Öncelikle dinamik fiyatlandırmanın ne olduğunu söyleyelim. Kısaca şöyle özetleyebiliriz: İnternet siteleri sizin alışkanlıklarınızı geçmişiniz aracılığıyla öğrenerek size kişisel yüksek fiyatlar sunabiliyorlar.

Bunun önüne geçmek için de yapmanız gereken şey çok olağan. Birinci olarak tarayıcınızın çerezlerini silmeniz gerekiyor. Sonrasında geçmişinizi de temizlerseniz bu usulden kurtulmanız daha da kolaylaşacak. Şayet arilik yapmak istemiyorsanız, saklı pencere kullanmanız da bir tahlil olacaktır.

Eserleri sepetinizde bekletin:

Bu tüyoyu uygulayabilmek için birinci olarak alışveriş yapacağınız internet sitesinden bir üyelik almış olmanız gerekiyor. Üyeliğiniz varsa, almak istediğiniz lakin fiyatı yüksek gelen bir eser için beklerken, bu eseri hesabınızda bulunan sepette bekletin.

Bu sayede satıcılar sizin bu eserle ilgilendiğinizi lakin muhtemelen fiyatından ötürü beklediğinizi düşünerek, size kişisel kampanya üretebiliyorlar. Bu türlü bir durumda e-posta adresinize bildirim yollanıyor.

Alışveriş yaptığınız siteleri çevre medya üzerinden takip edin:

Sık sık alışveriş yaptığınız internet sitelerini Twitter, Facebook ve Instagram üzere mecralar üzerinden takip etmek bazen çok yararlı olabiliyor. Hem anlık indirimler hem de yeni eserler hakkında süratlice haber sahibi olabiliyorsunuz.

Lakin bu tüyonun kıymetli olmasının en büyük sebebi sair. Birtakım alışveriş siteleri içtimaî medyadaki takipçilerine kişisel erken indirimler ve indirim kuponları yayınlayabiliyor. Bunları yakalayınca hatrı sayılır indirimler elde edebiliyorsunuz.

E-posta bildirimlerine abone olun:

Gelen kutunuzda her kampanya için farklı bir e-posta bulunması bazen rahatsız edici olabiliyor, biliyoruz. Gelgelelim bu maatteessüf indirim kovalamak istiyorsanız katlanmanız gereken bir gül dikeni.

Zira sitelerin e-posta listelerine kaydolmadığınız takdirde sahiden işinize yarayabilecek indirimlerden de haberdâr olamıyorsunuz. Şayet kampanya e-postalarının yarattığı kalabalığı sevmiyorsanız, tanıtım gayeli gönderilen e-postaları farklı bir klasörde tutmayı deneyebilirsiniz.

Kara Cuma, yerkürenin dört bir yanında büyük bir coşkuyla karşılanıyor. Konumu geliyor internet siteleri kilitleniyor, noktası geliyor mağazalar kapatılıyor. Beşerler mağazaların açılışından saatler evvel kapılarda kuyruk oluyorlar. Zira hakikaten de yılın en ucuz devirlerinden biri.

Bizler de Kara Cuma nedir, Black Friday ne demek, neden kutlanıyor, istatistikler ne durumda ve gibisi sorulara karşılık veren bir yazı hazırlamak istedik. Dileriz sorularınızın hepsine yanıt bulabilmişsinizdir.

Metnimizi bitirmeden evvel, Kara Cuma’nın resmî olarak 29 Kasım’da başlayacağını hatırlatalım. Herkes durum alsın. Çünkü günü geldiği vakit indirimler arasında bir mermiden bile daha süratli geçiş yapabilirsiniz 🙂


son dakika haberleri

Son Dakika Haberlerihttps://sondakikahaberlerii.com
Spor, Teknoloji, Ekonomi ve Hayattan Haberler. Hepsi Ve Daha Fazlası Son Dakika Haberleriinde!

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Must Read

Karantinada bulunan 75 yaşındaki kadın evinde ölü bulundu

Konya’da koronavirüs nedeniyle evinde karantinada bulunan Arife Zihinli banyoda ölü bulundu.İddiaya göre apartmanın birinci katındaki dairede, yalnız yaşayan Arife Zihinli, koronavirüs nedeniyle...

Eşi ve eşinin eski sevgilisiyle tatile çıkan Can Bonomo’dan ‘konuşulanlara’ yanıt

"Kadın cinayetleri diye ağlıyoruz böyle şeyler yapıyorsunuz televizyonlarda diye"Ünlü şarkıcı Can Bonomo eşi Öykü Karayel ve eşinin eski sevgilisi Bartu Küçükçağlayan ve...

Melek Mosso:”İstanbul sözleşmesi yaşatır” dediğim için sahneden indirildim

Melek Mossa Tecavüzcü Musa Orhan'a tepki gösterdiği ve "İstanbul sözleşmesi yaşatır" ifadeleri kullandığı i için sahneden indirildiğini söyledi.

Gomis: Türkiye’nin en büyüğü Galatasaray


TRT World'ün Instagram hesabında yaptığı canlı yayına konuk olan Gomis, Türkiye ve Galatasaray'a ait konuştu. ''TÜRKİYE'NİN EN BÜYÜĞÜ G ...

Messi: Bu oyunla Şampiyonlar Ligi’ni kazanmak imkansız


Yerkürenin en uygun iki futbolcusundan biri olarak gösterilen Lionel Messi, Sport'a konuştu. Messi, kaliteli bir takıma sahip olduklarını ...